Նարեկ Մադյան

Ցիանիդ

Ցիանիդը բարձր տոքսիկությամբ քիմիական միացություն է։ Այն կիրառվում է հանքարդյունաբերությունու, կաուչուկի, օրգանական ապակու , սինթետիկ ռետինի և այլ միացությունների սինթեզում։ Ցիանիդները պինդ, բյուրեղային նյութեր են, որոնք լավ լուծելի են ջրում, ունեն բարձր հալման և եռման ջերմաստիճաններ։

Հիվանդություններ

Հիմնականում թունավորումները այս վտանգավոր նյութով լինում են ինհալացիոն` թունավոր ջուր կամ սնունդ օգտագործելով։ Գիտական ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ դրա պատճառներն են տարածքում կուտակված ցիանիդից, սնդիկից, ծծմբաջրածնային և ածխաթթու գազերից բաղկացած գազային խառնուրդները:

Լիդիան Արմենիա

Լիդիան Արմենիա, երկրաբանահետախուզական ընկերություն, որը Հայաստանի կառավարությունից Ամուլսարի տարածքում համանուն ոսկու հանքավայրի շահագործման թույլտվություն է ստացել։ Ընկերության կողմից Ամուլսարում հանքավայրի շինարարության ընթացքում բազմիցս վնասվել է մոտակա բնակավայրերի խմելու ջրի խողովակը, աղտոտվել են խմելու ջրերը, ոռոգման համար նախատեսված ջրամբարները, հանքավայրից տարածվող փոշուց վնասվել են և անպիտան են դարձել խոտհարքներըն ու ցանքատարածություններ, կեղտաջրեր են լցվել մոտակա առվակներն ու գետերը։ Լիդիանը ունի նաև Վրաստանում ոսկու հետախուզական «Քելա» նախագիծ, բայց այս պահին այն գտնվում է սառեցված վիճակում։

Նախկին և ներկա իշխանությունների դիրքորոշումները, մոտեցումներն ու քայլերը

Նախկին իշխանությունները կաշառքի դիմաց անտեսում էին բնապահպանական նոմերը, իսկ նոր իշխանությունը փոձեր է կատարում ինչ-որ բան փոխել։ Հիմա այդ հանքերը փակված են և չեն գործում։

Իմ կարծիքով

Իշխանությունները պետք է կարողանան գտնել բալանսը։ Քանի որ հանքարձունաբերությունը Հայաստանում ամենազարգացած ճյուղերից մեկն է իշխանությունները չեն կարող ուղղակի փակել բոլոր հանքերը որովհետև դա ուժեղ ազդեցություն կունենա Հայաստանի բյուդժեի վրա։ Պետք է շատ ուշադրություն դարձնեն հանքերին և բնապահպանական նորմերին։

1.
leisure-free or unoccupied time
entertainment-something that serves for amusement
opportunity-a favorite positin or chance
occupation-a job or proffesion
2.
calm- not excited nervous, or troubled
intelligent-able to think understand and learn things quickly and well
brave-willing to do things which are difficulit or dangerous
independet-free from outside control
3.
miniature-a model or copy of something on a very small scale
signature-a name of a person or a sign represiting his name, marked by himself
adventure-an exciting or dangerous experience
gesture-a movement of part of the body to express an idea or meaning
4.
tornado-a violent storm with very strong winds
flood-an overflow of a large amount of water beyound its normal limits
snowstorm-a heavy fall snow, especially with a high wind
breeze- a gentle wind
5.
request-an act of asking formally or politely for something
refusal-an act of saying no to an invitation, offer etc.
advice-suggestion about what somebody should do in a particular situation
response-a spoken or written answer
6.
Service – the action of helping or doing work for someone
Catalog – a book that contains pictures of things that are on sale
Brand – a product or group of products that has its own name
Purchase – something that you buy
7.
Lie – a statement that is not true
Compliment – a polite expression of praise or admiration
Flattery – a false insincere praise
Prize – an award given to the winner
8.
Contract – a written legal agreement between two people or organizations
Quarrel – an angry argument
Discussion – the process of talking something over
Trial – hearing and judging a person or case in a court
9.
Conversation – an informal talk between people
Exclamation – an emphatic or excited cry
Utterance – the act or process of speaking or expressing in words
Argument – an exchange of opposite views, typically an angry one
10.
Ordinary – of common or established type, usual
Strange – odd, unusual, or extraordinary
Human – relating to or characterizing people
Hostile – showing strong dislike
11.
Match – a game in which individuals or teams compete
Situation – a set of circumstances
Incident – an event or occurrence
Performance – an act of presenting a play, concert, etc.

Բազմախոստում է կենդանիների աշխարհը, դրանից գիտնակնանները սովորելի շատ բան ունեն։ Օձերի որոշ տեսակներ , անգամ շատ հեռու են լինում քամու կամ կրակի գոտուց, ջերմության հազարերդական աստճան փոփոխութանն արձագանքում։ Չղջիկն այնքան նուրբ լսողություն ունի , իր ծղրտոցից երկու հազար անգամ ավելի բարձր աղմուկի մեջ էլ մոծակի բզզոցը լսում է։ Արու թիթեռնիկն իր անտենայով իմանում է էգի տեղը նույնիսկ այն դեպքում , երբ նա հինգ կիոմետր հեռու է լինում։Երբ հնարավոր կլինի արտասովոր զգայուն ռադիոաստղադիտակներ ստեղծել։ Իսկ դա հնարավորություն կտա լսել ազդանշաններ, դրանց աղբյուրը ինչ-որ տեղ է տիեզերքում։

Աշոտ Բլեյանը աշխատում էր Ե.Պ.Հ.- ի ֆիզիկայի ֆակուլտետում: 1985 նա դառնում է տնորեն թ. 183 նորաբաց դպրոցում:  Նրա օգնականներն էին՝  Աշոտ Մանուչարյանն ու Աշոտ Դաբաղյանը : 1989-ին Հայաստանի կառավարությանը նրանք կարողանում են համոզել ընդունել իրենց կրթական նախագիծը: Ստեղծվեց «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը ։ Ըստ Աշոտ Բլեյանի գաղափարակիր, ոգևորված և ստեղծագործող ուսուցիչները վարդապետներ են: Սրան էլ ավելացնելով ակնածանքը Մխիթար Սեբաստացու հանդեպ, կրթահամալիրը կոչվեց ՝ Մխիթար Սեբաստացի: Նրանք ցանկանում էին ,որ կրթահամալիրը սովորելու համար լինի հաճելի միջավայր, որ երկրի անկազմակերպ վիճակը չխանգարի սովորողին և ուսուցչին զբաղվել իրենց սիրելի գործով : Կրթահամալիրի տոնը նշվում է նոյեմբեր ամսին:

Մխիթար Սեբաստացի

Մխիթար ՍԵբաստացին ծնվել է 1749 թվականի , փետրվարի 7-ին: Նա մեծ հայագետ էր, ով հիմնադրել էր՝ Մխիթարյան միաբանությունը:  Նա նպատակադրվել էր կրթել, լուսավորություն տարածել հայ ժողավրդի լայն խավերի մեջ  : Երբ բոլոր կրոնական միաբանությունները փակվում էին, Նապոլեոն առաջինը հրամայել էր , որ Մխիթարյան միաբանությունը չփակվեր: Հետո կայսեր հրամանով այն  ճանաչվեց գիտական հաստատություն «Հայկական ճեմարան» անվանումով։ Որպես ուսուցիչ խորհրդանշական էր այն , որ նա դասասենյակ էր մտնում Աստվածաշնչով և Հայկազյան բառարանով, աշակերտներին ասելով՝ «դուք այս երկու թևերով պիտի թևածեք»:

Մխիթարյան միաբանությունը ուներ իր Զինանշանը վահանի նման է ,կենտրոնում կա խաչ: Խաչի ծայրերին կան տառեր` Ո. Կ. Վ. Ա.: Տառերը Որդեգիր Կուսին Վարդապետ Ապաշխարութեան նախադասության բառերի սկզբնատառերն են: Կան չորս առարկաներ խաչի չորս անկյուններում , որոնք խորհրդանշում են վանականի հոգևոր ճամփորդությունը և բնորոշ են  առաքյալի կյանքին` կրակ,  զանգ, վարդապետի գավազան և բաց գիրք: 1901թ. ի պատիվ Մխիթարյան միաբանություն 200 ամյակի թողարկվեց հուշամեդալ: Նրանց խորհրդանիշմերից մեկն էր նաը իրոնց ըմպելիքը՝ մխիթարինը: Այն խմիչք էր , որը պատրաստվում էր գաղտնի բաղադրատոմսով և մինչ որս էլ գաղտնի է :

Ինչու՞ ՄՍԿՀ-ը

Ես ընտրել եմ Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրը, որովհետև այն տարբերվում է մնացաց դպրոցներից։
Առաջինը, այստեղ կա մեդիակրթություն որը գլխավոր դերը խաղաց իմ այս դպրոց գալու հարցում։ Երկրորդը դա հագուստն է։ Այստեզ քեզ չէն պարտադրում հագնել սպիտակ վերնաշախիկ և սև կլասիկ տաբատ։

The plane was late and detectives were waiting at the airport all morning. They were expecting a valuable parcel of diomonds from South Africa. A few hours earlier, someone had told the police that thieves would try to steal the diamonds. When the plane arrived, some of the detectives were waiting inside the main building while others were waiting on the airfield. Two men took the parcel off the plane and carried in into the Customs House. While two detectives were keeping guard at the door, two others opened the parcel. To their surprise, the precious parcel was full of stone and sand!

Հանքարդյունաբերությունը ՀՀ տնտեսության զարգացման ամենամեծ ճյուղերից մեկն է: Ներկայումս պետականորեն հայտնի է օգտակար հանածոների մոտ 670 հանքավայր, շահագործվում են 400-ը, որոնցից 22-ը մետաղական են: ՀՀ-ի հանքայի ռեսուրսների հիմնական մասը գտնվում է Սյունիքի մարզում: Առավել մեծ վտանգ ներկայացնող հանքերը, դրանք մետաղական հանքերն են, քանի որ դրանց շահագործման արդյունքում առաջանում են պոչամբարներ ծանր մետաղներով հարուստ թունավոր թափոնները լցվում են ձորերն ու գետերը: Պոչամբարը թունավոր թափոնների ամբար է, որն առաջանում է հանքաքարի քիմիական մշակման արդյունքում: ՀՀ-ում պաշտոնական տվյալներով կա 19 պոչամբար։Բացի մոլիբդենից հանքավայրում առակ են նաև պղինձ, ռենյում, հերուր, ոսկի, արծաթ, սելեն և հազվագյուտ ու թանկարժեք այլ մետաղներ: Պոչամբարները օգտագործվելուց հետո փակվում են`դառնում մեռյալ գոտիներ: Դրանք պարտադիր պետք է ծածկել հողի հաստ շերտով, տարածքն էլ առանձնացնել փշալարերով և զգուշացնող ցուցանակներ տեղադրել, որպեսզի մարդիկ գյուղատնտեսական կամ այլ գործունեություն չծավալեն այդ տարածքներում:

Տղան մոտեցավ արքայադստերը չարաճճի գեղեցկուհուն:

Զորքը պաշարում էր Նինվեն երկրի մայրաքաղաքը և սպասում նոր հրամանի:

Կինը հարևաններին բողոքում էր իր ոչ ու փուչ մարդից Նազարից:

Սաքոն Նազարի հետ կռվողն էլ էր այդ հարսանիքում:

Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը իր հայրենիքի Իտալիայի թշվառ  վիճակից:

Ծերունին հաճախ հպարտանում էր Կարոյով իր թոռնիկով:

Բարձր ու երկարաձիգ  ծառի տակ գորտն սկսեց կռկռալ:

Աղմուկի միջից մեզ էին հասնում օգնության կանչերը:

Հայտնվեցին յուրահատուկ իրիկնային ձայները ռիթմիկ ու բարձր գվգվոցով և բեկբեկուն մռնչյունով:

Այնպես քարացած էր նայում տերևների ու թփերի նախշին կարծես առաջին անգամ էր տեսնում:

Արահետը դեպի յուղ էր գնում ոչ թե ուղիղ գծով այլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով:

Սա՝ հսկան է , որը հաղթեց դևերին և հետ բերեց աղջկան:

Տեսանք այն ավտեբուսի վարորդին որով, որ եկել էինք:

Գայլն սպասում էր որ, այծյամը ննջի, որ նրան բռնի և ուտի։ Այծյամը նրա միտքն իմացել էր և չէր քնում օրեր ու օրեր, մինչև որ գայլը ինքը թմրեց ու նիրհեց։ Այն ժամանակ եկավ առյուծն ու կերավ գայլին։

1979 թվականից սկսած երեք տարին մեկ անգամ, հոկտեմբերի երկրորդ շաբաթ օրը նշվում է թարգմանչոց տոնը։ Հայ եկեղեցին տոնում է տարին երկու անգամ: Առաջինը կոչվում է «Տոն սրբոց թարգմանչացն մերոց Սահակայ և Մեսրովբայ»: Երկրորդը կոչվում է «Տոն մեր սուրբ թարգմանիչ վարդապետների Սահակի և Մեսրոպ Մաշտոցի և նրանց սուրբ աշակերտների։ Առաջին թարգմանված տողը եղել է «Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ» որը թարգմանել է Մեսրոպ Մաշտոցը։ Սահակի և Մեսրոպի ջանքերով Հայաստանում սկսվում են բացվել դպրոցներ ուր ուսուցանվում են հայ գրերը: Նրանք ասորերենից և հունարենից թարգմանեցին Աստվածաշունչը, իսկ Սահակ Պարթևն ու Մեսրոպ Մաշտոցը այն խմբագրեցին: Աստվածաշնչի թարգմանությունը այնքան լավն էր, որ մինչ այսօր համարվում է«Թարգմանությունների թագուհի»: Թարգմանչական գործը շարունակվել է նաև միջնադարում, թարգմանություններ են կատարվել վրացերենից, պարսկերենից, հին ֆրանսերենից, թուրքերենից, ռուսերենից, անգլերենից, իտալերենից, լեհերենից և իսպաներենից։ Թարգմանիչներն ունեն նաև իրենց նվիրված միջազգային տոնը, որը նշվում է սեպտեմբերի 30-ին։ Այն հիմնականում կապվում է Սուրբ Ջերոմի 4-5դդ հռոմեացի քրիստոնյա գիտնականի հետ, որին Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցին սրբացրել է Աստվածաշունչը։ Այդ օրը բազմաթիվ թարգմանչական միությունների անդամներ իրենց երկրներում միջոցառումներ են կազմակերպում նվիրված թարգմանչական գործին և միմյանց շնորհավորում այդ տոնի կապակցությամբ:

Բնութագրելով Պարթևի և Մաշտոցի գործունեությունը Լեոն գրել է, որ նրանք առաջինն էին, որ իրենց ձեռքով եկեղեցու համար հայերեն երգեր գրեցին ու երգեցին: Նրանց սկսածը շարունակեցին իրենց աշակերտները այնպես, որ Ոսկեդարը հանձնվեց նրանց ձեռքերը։ Արևելյան Հայաստանում կատարած իր մի այլ շրջագայության ժամանակ Մաշտոցն այցելեց Բուն Աղվանք Նշանագրեր ստեղծեց գարգարացիների լեզվի համար։ Իսահակ Պարթև Ներսես Մեծ կաթողիկոսի որդին էր Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի տոհմի վերջին ներկայացուցիչը, որ 387 թվականից 52 տարի եղել է հայոց հայրապետական աթոռի գահակալը: Սահակ Պարթևը Մեսրոպ Մաշտոցի հետ դարձել է հայ դպրության ու եկեղեցական մատենագրության հիմնադիրը: Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի շնորհիվ Հայաստանում սկսվում են բացվել դպրոցներ որտեղ սովորեցնում են հայ գրերը: Հետո դառնում հայ թարգմանչական գրականության հիմնադիրները: Նրանք ասորերենից և հունարենից թարգմանեցին Աստվածաշունչը, իսկ Սահակ Պարթևն ու Մեսրոպ Մաշտոցը այն խմբագրեցին: Աստվածաշնչի թարգմանությունը համարվում է «Թարգմանությունների թագուհի»: Առաջին թարգմանած տողը եղել է «Ճանաչել զիմաստություն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ»: Սահակ Պարթևը մահացել է 90 տարեկանում իր ծնննդյան օրը, նավասարդի 30-ին Բագրևանդի Բլրոցաց գյուղում և թաղվել Տարոնի Աշտիշատում: Մեսրոպ Մաշտոցը վախճանվել է Վաղարշապատում եւ թաղվել Օշական գյուղում: